Hydranty przeciwpożarowe zewnętrzne – wytyczne projektowania, montażu i odbioru

W poniższym artykule chciałbym opisać wytyczne projektowania hydrantów przeciwpożarowych zewnętrznych oraz przytoczyć najważniejsze przepisy związane z ochroną przeciwpożarową.
Hydranty przeciwpożarowe montowane w sieciach wodociągowych są ważnym elementem ochrony ludzi i obiektów. Hydranty zewnętrzne są wykorzystywane do poboru wody do gaszenia pożarów i zaopatrzenia wodnego pojazdów straży pożarnej do celów gaśniczych. Zagadnienie projektowania i odbiorów dotyczyć będą budowanych obiektów w Polsce, zgodnie z Polskim Prawem budowlanym.

Do najważniejszych przepisów związanych z ochroną przeciwpożarową oraz zaopatrzeniem w wodę należą:
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1991 r o ochronie przeciwpożarowej

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2010 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030).

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – tekst ujednolicony

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz 690)

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243 z 2005 r. poz. 2063).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137)

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania

Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej Państwowy Instytut Badawczy – INFORMATOR O POSTĘPOWANIU APROBACYJNYM

Ostatni dokument wydawany jest przez Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego – Państwowy Instytut Badawczy, które jest instytutem badawczym Państwowej Straży Pożarnej, nadzorowanym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Hydranty montowane na sieciach wodociągowych powinny posiadać:

1. Aprobatę techniczną.

2.  Atest higieniczny Państwowego Zakładu Higieny.

3. Świadectwo dopuszczenia CNBOP do użytkowania w ochronie przeciwpożarowej.

Jeżeli zainstalowany hydrant nie posiada powyższych dokumentów, aktualnych co najmniej w dniu produkcji hydrantu urządzenie nie powinno zostać odebrane i dopuszczone do użytkowania!.

WYTYCZNE PROJEKTOWANIA

Główne wytyczne projektowanie hydrantów zewnętrznych znajdują się w rozporządzeniu w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

W tym artykule skupię się wyłącznie na projektowaniu i rozmieszczaniu hydrantów. Zasady obliczanie ilości wody do celów przeciwpożarowych będą tematem innego artykułu.
Rozdział 4. Wymagania przeciwpożarowe dla sieci wodociągowych
§ 9. SIEĆ WODOCIĄGOWA PRZECIWPOŻAROWA
1. Sieć wodociągowa stanowiąca źródło wody do celów przeciwpożarowych, zwana dalej „siecią wodociągową przeciwpożarową”, powinna być zasilana z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, zapewniających wymaganą wydajność i ciśnienie w hydrantach zewnętrznych, nawet tych niekorzystnie ulokowanych, przez co najmniej 2 godziny.
2. Sieć wodociągowa przeciwpożarowa powinna zapewniać wydajność nie mniejszą niż 5 dm3/s i ciśnienie w hydrancie zewnętrznym nie mniejsze niż 0,1 MPa (megapaskala), przez co najmniej 2 godziny.
3. Sieć wodociągową przeciwpożarową należy wykonywać jako sieć obwodową. Dopuszcza się budowę sieci wodociągowej przeciwpożarowej rozgałęzieniowej poza obszarami miejskimi oraz tam, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm3/s.
4. Dopuszcza się budowę odgałęzień z sieci obwodowej w celu zasilania hydrantów zewnętrznych.
5. W przypadku gdy łączna wymagana ilość wody przekracza 30 dm3/s, sieć obwodową zasila się w dwóch punktach znajdujących się w możliwie największej odległości od siebie, nie mniejszej jednak niż 1/4 obwodu sieci.
6. Sieć wodociągową przeciwpożarową, dla której łączna wymagana ilość wody przekracza 20 dm3/s, należy tak zaprojektować i budować, aby możliwe było jednoczesne pobieranie wody z dwóch sąsiednich hydrantów zewnętrznych.
7. Wyrażone w milimetrach średnice nominalne (DN) przewodów wodociągowych wykonanych z rur stalowych, na których przewiduje się instalowanie hydrantów zewnętrznych przeciwpożarowych, powinny wynosić co najmniej:

1) DN 100 – w sieci obwodowej;

PE100 SDR17 PN10 Dz140x8,3mm – średnica wewnętrzna wynosi 123,4 mm > DN100 możemy zastosować

PE100 SDR11 PN16 Dz140x12,7mm – średnica wewnętrzna wynosi 114,6 mm > DN100 możemy zastosować

PE100 SDR17 PN10 Dz125x7,4mm – średnica wewnętrzna wynosi 110,2 mm > DN100 możemy zastosować

PE100 SDR11 PN16 Dz125x11,4mm – średnica wewnętrzna wynosi 102,2 mm > DN100 możemy zastosować

PE100 SDR17 PN10 Dz110x6,6mm – średnica wewnętrzna wynosi 96,8 mm < DN100 nie możemy zastosować

PE100 SDR11 PN16 Dz110x10mm – średnica wewnętrzna wynosi 90 mm< DN100 – nie możemy zastosować
2) DN 125 – w sieci rozgałęzieniowej;

PE100 SDR17 PN10 Dz160x9,5mm – średnica wewnętrzna wynosi 141 mm > DN125 – możemy zastosować

PE100 SDR11 PN16 Dz160x9,5mm – średnica wewnętrzna wynosi 130,8 mm > DN125możemy zastosować

PE100 SDR17 PN10 Dz140x8,3mm – średnica wewnętrzna wynosi 123,4 mm < DN125– nie możemy zastosować

PE100 SDR11 PN16 Dz140x12,7mm – średnica wewnętrzna wynosi 114,6 mm < DN125 nie możemy zastosować

3) w odgałęzieniach sieci obwodowej – według obliczeń hydraulicznych;
4) DN 80 – przy rozbudowie lub modernizacji istniejącego wodociągu o wydajności 5 dm3/s w jednostce osadniczej o liczbie mieszkańców nieprzekraczającej 2.000.

Należy pamiętać, że podane w rozporządzeniu średnice dotyczą średnicy nominalnych wewnętrznych, dlatego projektując sieci z tworzyw sztucznych, gdzie rury oznaczane są przez podanie średnicy zewnętrznej musimy sprawdzić, czy pod odjęciu grubości ścianki spełniamy założenia rozporządzenia.
8. W przypadku wykonywania przewodów wodociągowych z materiałów innych niż stalowe powinny one posiadać średnice wewnętrzne równoważne dla odpowiednich rur stalowych.

§ 10. HYDRANTY ZEWNĘTRZNE.

1. Na sieci wodociągowej przeciwpożarowej stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80.
2. Dopuszcza się instalowanie hydrantów podziemnych o średnicy nominalnej DN 80 w przypadkach, gdy zainstalowanie hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudnione lub niewskazane, na przykład ze względu na utrudnienia w ruchu.
3. W obiekcie budowlanym produkcyjnym i magazynowym, w którym wymagana ilość wody do celów przeciwpożarowych do zewnętrznego gaszenia pożaru przekracza 30 dm3/s, w zakładach rafineryjnych i petrochemicznych oraz na magistralnym przewodzie wodociągowym przeciwpożarowym należy instalować hydranty nadziemne o średnicy nominalnej DN 100.


4. Hydranty zewnętrzne zainstalowane na sieci wodociągowej przeciwpożarowej powinny być wyposażone w odcięcia umożliwiające odłączania ich od sieci. Odcięcia te muszą pozostawać w położeniu otwartym podczas normalnej eksploatacji sieci.
5. Hydranty zewnętrzne powinny spełniać wymagania Polskich Norm dotyczących tych urządzeń, będących odpowiednikami norm europejskich (EN).
6. Hydranty zewnętrzne umieszcza się wzdłuż dróg i ulic oraz przy ich skrzyżowaniach, przy zachowaniu odległości:
1) między hydrantami – do 150 m;
2) od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi lub ulicy – do 15 m;
3) najbliższego hydrantu od chronionego obiektu budowlanego – do 75 m;
4) innych niż wymienione w pkt 3 hydrantów wymaganych do ochrony obiektu budowlanego – do 150 m;

PRZY ODBIORZE NIEKTÓRYCH OBIEKTÓW STRAŻACY WYMAGAJĄ ABY WYMIAR 150 METRÓW SPEŁNIONY BYŁ W POLU WIDZENIA.
5) od ściany chronionego budynku – co najmniej 5 m.
7. Poza obszarami miejskimi odległość między hydrantami powinna być dostosowana do gęstości istniejącej i planowanej zabudowy.
8. Wydajność nominalna hydrantu zewnętrznego, przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody, w zależności od jego średnicy nominalnej (DN), nie może być mniejsza niż:
1) dla hydrantu nadziemnego DN 80 – 10 dm3/s;
2) dla hydrantu nadziemnego DN 100 – 15 dm3/s;
3) dla hydrantu podziemnego DN 80 – 10 dm3/s;
4) dla hydrantu nadziemnego DN 80 na sieci, o której mowa w § 9 ust. 2 – 5 dm3/s.
9. Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody do celów przeciwpożarowych na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250 powinny być instalowane hydranty nadziemne, spełniające następujące wymagania:
1) średnica nominalna hydrantu powinna wynosić DN 100 lub DN 150;
2) wydajność nominalna przy ciśnieniu nominalnym 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody nie może być mniejsza niż 20 dm3/s;
3) hydranty powinny być usytuowane w miejscach dostępnych z głównych dróg komunikacyjnych na terenie jednostki osadniczej;
4) miejsce usytuowania hydrantu należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami wraz z podaniem na znaku dodatkowym wielkości charakterystycznych hydrantu;
5) przy hydrancie należy przewidzieć stanowisko czerpania wody o wymiarach zapewniających swobodny dostęp do hydrantu;
6) na stanowisku czerpania wody należy umieścić zakaz parkowania.
10. Określenia potrzeb w zakresie instalowania hydrantów, o których mowa w ust. 9, dokonują właściwe miejscowo organy Państwowej Straży Pożarnej w ramach opiniowania projektów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
11. Maksymalne ciśnienie hydrostatyczne w sieci wodociągowej przeciwpożarowej nie może przekraczać 1,6 MPa.
12. Miejsce usytuowania hydrantu zewnętrznego należy oznakować znakami zgodnymi z Polskimi Normami.
13. Hydranty zewnętrzne powinny być co najmniej raz w roku poddawane przeglądom i konserwacji przez właściciela sieci wodociągowej przeciwpożarowej.

Zgodnie z wytycznymi rozporządzenia na sieci wodociągowej należy stosować hydranty nadziemne DN80 mm dla sieci o średnicy do DN250 mm i DN100 mm na sieci wodociągowej DN250 i większej.

W celu łatwego otwarcia zasuwy odcinającej hydrant odległość między trzpieniem zasuwy hydrantowej, a skrajem hydrantu (podziemnego lub nadziemnego) nie może być mniejsza niż 0,8 m.

Wielu projektantów zapomina o tej jak ważnej dla prawidłowej eksploatacji odległości.

Hydrant przeciwpożarowy nadziemny

Hydrant przeciwpożarowy nadziemny

ODBIORY

Inwestor, na którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, na podstawie art. 56 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), jest zobowiązany zawiadomić Państwową Straż Pożarną o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania.

Komendant PSP ma 14 dni na zajęcie stanowiska ws zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektu budowlanego. Jeżeli PSP nie przeprowadzi kontroli obiektu w terminie 14 dni od zawiadomienia, uznaje się że nie wnosi uwag i obiekt można bezpiecznie użytkować.  Może to być jednak krótkotrwale rozwiązanie dla Inwestora ponieważ zgodnie z Ustawą o ochronie przeciwpożarowej Straż Pożarna może przeprowadzić kontrolę po pół roku lub roku i wtedy wydać swoją opinię i nakazać dostosować warunki ochrony przeciwpożarowej obiektu do obowiązujących przepisów, nawet jeżeli sam obiekt był kilka miesięcy temu odebrany.

Zakres czynności kontrolno-rozpoznawczych związanych z odbiorem obejmuje:

– sprawdzenie dokumentacji powykonawczej wraz z protokołami sprawdzenia; dokumentacja powinna zawierać aprobaty techniczne, certyfikaty zgodności, świadectwa dopuszczenia do stosowania.
– pomiar wydajności i ciśnienia hydrantów zewnętrznych,
– sprawdzenie odległości między hydrantami,
– sprawdzenie łatwego dostępu do hydratu i zasuwy odcinającej,
– oznakowanie hydrantów zewnętrznych.

 Drogi czytelniku, jeżeli spodobał się Tobie ten wpis i dowiedziałeś się czegoś fajnego polub nasz Funpage na Facebooku lub udostępnij tą stronę na swoim profilu.

Author: Adam Masłowski

Masz pytanie? Wyślij maila na adres podany w zakładce kontakt. Będziemy wdzięczni za każdy komentarz oraz Wasze doświadczenia związane z Naszą branżą. Jeżeli spodobał się Tobie ten wpis i dowiedziałeś się czegoś fajnego polub nasz Funpage na Facebooku lub udostępnij tą stronę na swoim profilu.

Share This Post On

59 komentarzy

  1. Ostatnio otrzymałem wytyczne z Zakładu Wodociągów gdzie wymagają montażu wodomierzy na hydrantach zewnętrznych. Może mi ktoś podać jakąś podstawę prawną do takiego ustrojstwa? Rozumiem że zestaw wodomierzowy dla budynku ale dla hydrantu zewnętrznego?

    Post a Reply
    • w większości przypadków jeżeli hydrant znajduje się na nieruchomości prywatnej i inwestor może z niego korzystać zarówno do celów ppoz i gospodarczych powinien być opomiarowany. Wszystko zależy jaki obiekt i gdzie będzie ten hydrant zlokalizowany; czy mówimy o rozbudowie sieci miejskiej i hydrant będzie w pasie drogowym czy hydrant będzie na terenie zakładu na działce prywatnej. Montaż wodomierza przed hydrantem to nie jest żadna nowość. Jaki obiekt? Jaki temat? Gdzie będzie ten hydrant?

      Post a Reply
  2. Witam,
    ciekawi mnie czy jakiś przepis stanowi o odległości hydrantu od budynków. Pytam bo przy remoncie sieci wod-kan przy mojej drodze postawili mi hydrant jakieś 2m od bramy garażowej na chodniku, problem polega na tym, że planowałem rozbudowę garażu o kolejne stanowisko i teraz przez hydrant jest to niemożliwe?

    Post a Reply
    • hydrant powinien zostać zlokalizowany minimum 5m od chronionego budynku i maksymalnie 75m

      Post a Reply
  3. Witam, mam pytanie czy istnieje konieczność stosowania hydrantów zewnętrzych na sieci wodociągowej w zabudowie jednorodzinnej? Projektowana sieć bedzie zasilać 13 domów jednorodzinnych. Lokalizacja sieci w miejscowości o liczbie mieszkańców 15 tys. Czy zapis w Rozporządzeniu o liczbie mieszkańców jednostki osadniczej dotyczy projektowanej zabudowy czy całej miejscowości w której znajduje się projektowana sieć?

    Post a Reply

Submit a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *